Nieprawidłowości w wydatkowaniu środków ZFRON

Jeśli jesteś pracodawcą prowadzącym zakład pracy chronionej to jesteś również dysponentem zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron). Zasady gospodarowania środkami  zfron zostały określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r.  o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz w rozporządzeniu z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Kontrolę prawidłowości realizacji w/w przepisów wykonują właściwe terenowo urzędy skarbowe. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości  w wydatkowaniu środków zfron będziesz zobowiązany nie tylko do ich  zwrotu (na fundusz rehabilitacji) lecz również do zapłaty sankcji (swoistej „kary”) w wysokości 30% tych środków na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Może  zdarzyć się, że taką kontrolę urzędowi skarbowemu zleci PFRON – zgodnie z art.5 ust. 6 pkt 3 ustawy o urzędach i izbach skarbowych w związku z art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji.

Po dokonanej kontroli PFRON może wszcząć postępowanie podatkowe w sprawie,  która była przedmiotem kontroli i wydać decyzję określającą firmie wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub z nieterminowym przekazaniem środków zfron.

Jednakże takie postępowanie PFRON może wszcząć nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 165 b Ordynacji podatkowej:

w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.

Wskazany w tym przepisie termin nie będzie miał zastosowania jeśli zajdą okoliczności określone w § 2 i w § 3 tego przepisu wyłączające stosowanie ograniczenia czasowego, tj. gdy:

• złożone przez kontrolowanego wyjaśnienia lub zastrzeżenia do protokołu kontroli zostały w całości uwzględnione przez kontrolujących, lub

•  jeżeli podatnik dokona ponownej korekty deklaracji, w której nie zostaną uwzględnione nieprawidłowości ujawnione w kontroli podatkowej; lub
• gdy organ podatkowy otrzyma informacje od organów podatkowych lub od innych organów, uzasadniające wszczęcie postępowania podatkowego.

Wątpliwości interpretacyjne może budzić ostatnia z tych przesłanek – tj. gdy organ podatkowy otrzyma informacje od organów podatkowych lub od innych organów, uzasadniające wszczęcie postępowania podatkowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 maja 2014 r. w sprawie I FSK 479/13 powinny być to informacje, których kontrolujący nie ujęli wcześniej w protokole kontroli a zatem informacje nieznane dotąd kontrolującym.

Jeśli zatem Prezes PFRON jak i organ odwoławczy (Minister Pracy i Polityki Społecznej) prowadząc postępowanie opieraliby się wyłącznie na ustaleniach kontroli podatkowej zawartych w protokole  kontroli to przesłanka ta nie byłaby spełniona – tak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. Sygn. akt III SA/Wa 1124/14 (wyrok nieprawomocny). W w tej sytuacji wszczęcie takiego postępowania podatkowego po upływie zawitego terminu (6-miesięcznego) określonego w art. 165 b § 1 Ordynacji podatkowej byłoby naruszeniem przepisów postępowania.